― Cách giải quyết vấn đề trượt kỳ thi và chậm bố trí công việc mà bộ phận tuyển dụng đang phải đối mặt ―
Khó khăn bắt đầu xuất hiện sau khi áp dụng hệ thống mới
Sau quyết định của Nội các vào tháng 3 năm 2024, việc sử dụng lao động nước ngoài trong ngành vận tải ô tô đã chính thức được đưa vào hệ thống. Ngành taxi và xe buýt cũng đã bước sang giai đoạn triển khai tuyển dụng và đào tạo thực tế.
Trong bối cảnh thiếu hụt lao động, việc tuyển dụng tài xế người nước ngoài không còn là việc làm tiên phong của một số doanh nghiệp, mà đã trở thành một lựa chọn thực tế của toàn ngành.
Tuy nhiên, khi hệ thống bắt đầu vận hành, nhiều vấn đề mới cũng dần lộ rõ. Trong số đó, vấn đề mà nhiều công ty taxi và xe buýt cùng phải đối mặt là việc chuẩn bị cho kỳ thi lý thuyết “Bằng lái xe hạng 2”, vốn là điều kiện bắt buộc khi muốn trở thành tái xế tại Nhật.
Hiện nay, trên 47/47 tỉnh thành tại Nhật đều có thể dự thi lý thuyết bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, khiến rào cản về mặt ngôn ngữ có vẻ như đã giảm bớt. Tuy nhiên, trên thực tế tại các doanh nghiệp tuyển dụng, những vấn đề như trượt kỳ thi lý thuyết, chậm bố trí công việc do phải thi lại, và gánh nặng đào tạo tăng lên đang ngày càng rõ rệt.
Sau khi hệ thống được áp dụng, câu hỏi một lần nữa được đặt ra là muốn tuyển dụng lao động nước ngoài thành công thì phải làm thế nào để vượt qua “rào cản lớn nhất” – kỳ thi lý thuyết bằng lái xe hạng 2.
Vì sao kỳ thi lý thuyết bằng lái hạng 2 lại khó đối với người nước ngoài?
Theo thống kê bằng lái xe do Cơ quan Cảnh sát Quốc gia công bố, tỷ lệ đỗ của kỳ thi lý thuyết bằng lái hạng 2 không cao, ngay cả đối với người Nhật.
Lý do là vì đây không chỉ đơn thuần là bài kiểm tra ghi nhớ luật giao thông, mà còn là kỳ thi đánh giá khả năng phán đoán và ý thức trách nhiệm của một người lái xe chở khách.
Đối với tài xế nước ngoài, ngoài yếu tố này còn có thêm những khó khăn như:
Các giờ học lý thuyết tại trường dạy lái xe về nguyên tắc đều được giảng dạy bằng tiếng Nhật
Giáo trình phát tại trường dạy lái xe cũng chỉ có tiếng Nhật
Cách diễn đạt pháp luật và câu hỏi trong đề thi mang tính trừu tượng, đòi hỏi khả năng đọc hiểu tiếng Nhật cao
Nói cách khác, dù có thể dự thi bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, nhưng nếu quá trình học vẫn chủ yếu bằng tiếng Nhật, thì không ít trường hợp thí sinh bước vào kỳ thi chính thức khi chưa thực sự hiểu nội dung.
Ngoài ra, thời lượng đào tạo đã được rút ngắn do cải cách hệ thống, khiến thời gian để hiểu sâu nội dung lý thuyết ngày càng ít đi. Kết quả là dễ xuất hiện tình trạng “đã tham gia khóa học nhưng chưa thật sự hiểu”.
Sự khác nhau trong biểu hiện vấn đề giữa công ty taxi và công ty xe buýt
Trường hợp của công ty taxi
Trong ngành taxi, nhu cầu cho tài xế bắt đầu làm việc sớm là rất cao. Vì vậy, việc trượt kỳ thi lý thuyết thường dẫn đến chậm bố trí công việc và mất doanh thu.
Các vấn đề thường phát sinh bao gồm:
Thi lại do thi trượt
Ảnh hưởng đến tổng thể của kế hoạch tuyển dụng
Thực tế cho thấy giả định rằng “chỉ cần lấy được bằng là có thể đưa ra hiện trường làm việc” dễ bị phá vỡ.
Trường hợp của công ty xe buýt
Trong khi đó, ngành xe buýt yêu cầu tư duy mang tính công cộng và an toàn cao hơn, nên chỉ đỗ kỳ thi thôi là chưa đủ.
Nếu thiếu sự hiểu biết về bối cảnh như:
Vì sao cần đưa ra quyết định đó
Vì sao hành vi đó lại nguy hiểm
thì sẽ dẫn đến rủi ro sau khi được phân công làm việc thực tế.
Do đó, đối với các công ty xe buýt, yêu cầu nghiêm khắc hơn là “đỗ kỳ thi lý thuyết với sự hiểu biết thực sự”.
Như vậy, dù các vấn đề giữa công ty taxi và công ty xe buýt có khác nhau, nhưng điểm chung là:
Không thể phó mặc hoàn toàn việc chuẩn bị kỳ thi lý thuyết cho trường dạy lái xe.
Điểm quyết định thành công trong công tác tuyển dụnglà “lên chiến lược học lý thuyết từ trước”
Các doanh nghiệp đã bắt đầu tuyển dụng sau khi hệ thống được áp dụng đang dần nhận ra một thực tế sau:
Thành công hay thất bại trong tuyển dụng lao động nước ngoài không được quyết định bởi “tốt nghiệp trường dạy lái”, mà gần như được quyết định ngay từ việc chuẩn bị cho kỳ thi lý thuyết bằng chính thức trước khi lấy bằng.
Nói cách khác,
Có thể giúp nhân viên hiểu được đến mức độ nào trước khi bước vào khóa học lái xe
Có thể khiến kỳ thi lý thuyết chỉ còn là bước kiểm tra lại kiến thức đã hiểu trước đó hay không
chính là điểm then chốt quyết định việc tuyển dụng có thành công hay không.
Giải pháp mang tên Drivey
Đây là giải pháp chuẩn bị cho kỳ thi lý thuyết để giải quyết các khó khăn xảy ra!
Xuất phát từ bối cảnh đó, vào năm 2025 Công ty Ziplus đã cho ra mắt ứng dụng nhằm giúp hỗ trợ cho kỳ thi lý thuyết học bằng lái xe mang tên “Drivey (Đô rai bi)”.
Drivey hỗ trợ cho các kỳ thi lý thuyết dành cho việc học bằng lái xe như
Đổi bằng Việt Nhật
Bằng lái xe tạm thời (Karimen)
Bằng lái xe chính thức (Honmen)
Bằng xe máy 50cc (Gentsuki)
Bằng lái hạng hai (taxi và xe buýt)
Lý do Drivey được đánh giá cao
Điểm đặc trưng của Drivey không chỉ đơn thuần là một bộ câu hỏi luyện thi.
Hiểu nội dung lý thuyết thông qua video
Giải thích luật và tiêu chuẩn để phán đoáncác tình huống từ góc độ suy nghĩ “Vì sao lại như vậy?”Thiết kế dựa trên tiếng Nhật dễ hiểu và đa ngôn ngữ
Cách học không bị phụ thuộc vào trình độ tiếng NhậtBài kiểm tra theo từng giai đoạn
Không chỉ ghi nhớ mà còn trực quan hóa mức độ hiểu bài
Nhờ vậy, tài xế nước ngoài có thể bước vào kỳ thi lý thuyết với kiến thức thật sự thay vì “thi trong tình trạng chưa nắm rõ nội dung”.